Olası deprem riskinin azaltılması için 60 uzman yeni bir model önerdi

18.08.2011

 

Geçen yıl 17 Ağustosta, Yerel Girişime Destek Platformu oluşturulmuştu.  DESTEK Platformu tarafından yapılan “yeni yaşam alanları nasıl tasarlanmalı” çağrısı bir yıl boyunca 60 gönüllü tarafından geniş katılımlı ortamlarda tartışıldı ve yeni bir yaklaşım ortaya konuldu: Gönüllülük Esaslı Yerinde Dönüşüm.

Gönüllü plancı, mimar, sosyolog, finansmancı, hukukçu gibi karma mesleklerden oluşan DESTEK grubu tarafından geliştirilen modelin tasarım, örgütlenme, finansman, yapım ve yasal bileşenleri çalıştay ortamlarında tartışıldı ve 16 Ağustosda İMP’ de yapılan toplantı ile paylaşıldı.

Toplantıya projede yer alan ulusal ve uluslar arası tasarımcıların yanı sıra ÇEKÜL  Vakfı Başkanı Prof Dr. Metin Sözen, Beşiktaş Belediye Başkanı İsmail Ünal, Urban Land Institute(ULI) Başkanı ve KONUTDER Yönetim Kurulu Üyesi Haluk Sur, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Derneği (GYODER)  Başkanı Işık Gökkaya ve Başkan Yardımcısı Özlem Gökçe, İstanbul Valiliği Proje Koordinasyon Birimi (İPKB) Yöneticileri, Doğu Marmara Kalkınma Ajansı MARKA Yöneticileri Doğuş Gayrimenkul Yönetim Kurulu Üyesi Erdoğan Dağlı, ile İMP Kurucu Başkanı Prof. Dr Hüseyin Kaptan  gibi kamu, özel ve sivil toplum örgüt temsilcileri pek çok uzman ve izleyici katıldı.

Önerilen model ile, gönüllü olarak ada bazında birleşme kapasitesine bağlı olarak kamu tarafından verilecek imar bonusunun sağlayacağı finansman sayesinde, başta riskli binalar yıkılıp, yerinde yeni yapılar yapılacak. Böylece “yer değiştirme” ve “değer paylaşımı” gibi gerilim yaratan sorunların ortadan kalkması planlanıyor.

3ADA 1ADA Modeli, her bir proje alanı için yaklaşık 25-30 milyon USD'lık bir yatırımı kapsıyor. İmar bonusları ile karşılanacak olan finansman sonucunda;

  • Riskli yapılarda yaşayanlar inşaat süresi içinde 1,5 yıl kiraya çıkacak
  • Güvenli yapısı olacak
  • Parkı, açık alanı ve eğitim, sağlık vb gibi kamusal mekânların olduğu kaliteli çevrede yaşamını sürdürecek
  • Uzlaşma Yönetimi ve Yerel Yatırımcı gibi yeni iş imkânları yaratılacak
  • Yerelin kapasitesinin artırılması için sosyal ve ekonomik projeler geliştirilecek
  • Gayrimenkul sektörü ile finans sektörü buluşacak
  • İmar bonusu ve imar hakları transferi gibi yenilikçi yaklaşımlar uygulanacak
  • Gayrimenkul menkul kıymete dönüştürülecek
  • Tasarımcılar için farklı ve esnek tasarım yapma olanakları yaratılacak
  • Yeni inşaat teknolojileri geliştirilecek

3 ADA 1 ADA Programı Nedir?

3 yapı adasının birleştirilerek 1 yapı adası haline getirilmesi; iyi bir tasarım imkânı ile daha fazla yeşil, otopark, yolların genişlemesi için kapasite sağlamaktadır. için daha iyi çevre yaratılmasıdır. 3 ada1ada programı 40 gönüllü tarafından bir yıl boyunca İstanbul’un 15 ilçesinde örnek yapı adalarında test edilmiş ve sonuçlar tartışmaya açılmıştır.

3ada 1ada programı 4 temel teşvik üzerine kurgulanmıştır.

1. Birleşme Bonusu 

2. Yola Terk Bonusu

3. Kamusal Mekan Bonusu

4. Otopark Bonusu

1. Birleşme Bonusu: Öncelikle kent dokusunun yeniden  mekansal ve toplumsal organizasyonu ile yapım ve finans optimizasyonu hedefleyen dönüşüm katsayısının belirlenir ,  ardından  birleşmeyi optimum proje büyüklüğünde teşvik etmek için parsellerin ada birleşmelerine göre 1,2,3  dönüşüm katsayı ile çarpılarak imar bonusu artırılır.

2.Yola Terk Bonusu: Yapı çekme mesafelerinin dar yolların genişletilmesi ya da otopark olarak kullanılması için kamuya terk edilmesi halinde ada birleşme katsayıları çerçevesinde ilave imar bonusu verilir. Dar yolların genişletilmesi olası afet halinde tahliye koridorları olarak kullanılması açısından da önemlidir.

3.Kamusal Alan Bonusu:  Mahallelerin pek çoğunda yeterli okul, park, sağlık vb gibi kamusal alan bulunmamaktadır. Yaşam kalitesinin artırılmasının önemli koşullarından birisi bu alanların artırılması ve herkesin eşit olarak kamusal alanlara ulaşabilirliğinin sağlanması olmalıdır.

4.Kapalı Otopark Bonusu:  Bir afet anında dar yolların kenarlarına park edilen arabalar, yangın, deprem vb. gibi acil durumlarda yaşam tehlikesi oluşturmaktadır. Sorunun çözümü için ada içinde açık ya da kapalı otoparkı teşvik için otopark bonusu verilebilir.