Anadolu Araştırmaları'na yeni kitaplar

21.12.2011

ÇEKÜL Anadolu Araştırmaları bünyesindeki Bilgi-Belge Merkezi'ne her gün yeni bir kitap ekleniyor. Türkiye'nin doğa, tarih, mimarlık ve kültür alanında uzmanlaşmış arşiv, kütüphane, araştırma, eğitim ve yayın birimi olan merkez, arşivcilik, kütüphanecilik ve bibliyografik danışma hizmetleriyle çevre ve kültür alanında yapılacak çalışmalarda Türkiye’nin önde gelen başvuru mekanlarından. İşte Bilgi-Belge Merkezi'ne yeni eklenen kitaplardan bazıları:  

Hatay Kültür Envanteri

 Hatay Valiliği iki cilt olarak Hatay Kültür Envanteri yayımladı. Hatay Müze Müdürü arkeolog M. Nalan Yastı editörlüğünde, Hatay Arkeoloji Müzesi personelinin özverili çalışmalarıyla hazırlanan envanterde merkezdeki arkeolojik sit alanları, anıtlar, hanlar, hamamlar, sabunhaneler, çeşmeler, dini yapılar, konut-dükkan-ticaret-resmi yapılar, su kemeri-kanalı, duvarları yer alıyor. İlçelerdeki sit alanları, anıtlar, çeşmeler, köprüler, kaya mezarları da envanterle kayıt altına alınmış. Hatay Valisi M. Celalettin Lekesiz envanterin sunuşunda şunları dile getiriyor: “Hatay’ın geçmişten günümüze tarihi ve kültürel değerlerine sahip çıkmayı en önemli görevlerimizden biri sayıyoruz… Her adımında bir uygarlık izine rastlanan Hatay’da tarihi eserlerin tespiti ve tescili için çok dikkatli bir çalışma yürütülmektedir. Bugüne kadar gün yüzüne çıkarılan eserlerin büyük bir kısmı Hatay Müzesi’nde sergilenmektedir. Özellikle müzede sergilenen Roma dönemine ait mozaikler, bölgenin tarihi dokusunu anlama konusunda önemli ipuçları vermektedir. Diğer taşınmaz kültür varlıkları ise Valiliğimiz öncülüğünde amacına uygun olarak restore edilmekte ve günümüz insanının hizmetine sunulmaktadır.”

Kocaeli Kültür Envanteri

Kültür envanterini hazırlayıp yayınlayan kentler arasına Kocaeli de katıldı. Envantere emeği geçen isimlerin başında Kocaeli Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürü Taner Aksoy geliyor. Envanterdeki bölümler şöyle: Sit Alanları, Yapı Olarak Tescilli Kültür Varlıkları, Tescilli Sivil Mimarlık Örneği Yapılar. Bu bölümlerde çeşmeler, hamamlar, su kemerleri; dini yapılar, endüstri, eğitim yapıları gibi birçok yapı hakkında bilgiler veriliyor. Kocaeli Kültür Envanteri’nde Kartepe, Başiskele, Gölcük, Karamürsel, Derince, Körfez, Dilovası, Gebze, Darıca, Kandıra ilçelerindeki sit alanları, kültür varlıkları da aktarılıyor. Taner Aksoy envanterin önsözünde çalışmanın önemini ve dileğini şöyle anlatıyor: “Kültür ve tabiat varlıklarını vatandaşlarımıza tanıtmak, onlar ile tanıştırmak ve önemini anlatmak da kültür varlıklarının korunması ve sahip olunması açısından özel bir önem taşımaktadır. Kentinin tarihi, arkeolojik, etnografik ve tabiat varlıklarını tanıyanlar, yaşadıkları kente daha çok sahip çıkar ve korurlar. Özellikle geleceğimizin teminatı olan gençlerimizin bu konuda bilinçlenmesi çok önemlidir. Kocaeli Kültür Envanteri’nin koruma bilincine katkı yapması en önemli dileğimizdir…”

Diyarbakır Mimarisi

 Sahip olduğu kültür mirasını yayınlarla belgeleyen ve tanıtan kentler arasında Diyarbakır da var. Kentin kitaplığına son dönemde iki yayın eklendi. Bunlardan ilki Medeniyetler Mirası Diyarbakır Mimarisi adını taşıyor. Diyarbakır Valiliği’nin yayınladığı çalışmanın editörü Yrd. Doç. Dr. İrfan Yıldız. Kitap hanlardan medreselere, geleneksel evlerden kamu yapılarına, surlarda kullanılan motiflerden su yapılarına bilim adamlarının çeşitli başlıklarla Diyarbakır mimarisini incelediği yazılardan oluşuyor. Diyarbakır Valiliği ve Dicle Üniversitesi’nin katkılarıyla yayınlanan diğer kitapta ise akademisyen ve araştırmacıların bildirilerine yer verilmiş. İki cilt halinde hazırlanan çalışmada bir araya getirilen bildiler, “2. Uluslararası Nebiler, Sahabiler, Azizler ve Krallar Sempozyumu”ndan. Kitabın ilk cildinde “Diyarbakır’da Peygamber İzleri ve Geçmişten Günümüze Yansımaları”, “Diyarbakır’ın Tarihi ve Manevi Yapısının Sosyo-Kültürel Tezahürleri”, “Dinler Mozaiği Diyarbakır”, “Pozitif ve Dini İlimler Alanındaki Şahsiyetleriyle Diyarbakır”, “Dini Tecrübe ve Edebi Veçhesiyle Diyarbakır”, “Diyarbakır ve Hükümdarlar”; ikinci cildinde “Diyarbakır’da Peygamber İzleri”, “Diyarbakır ve Sahabe”, “Ashab-ı Kehf ve Diyarbakır”, “İki Mühim Mabediyle Diyarbakır”, “Diyarbakır ve Azizler”, “Tebliğlerin Takdim ve Tercümesi”, “Hükümdarlar, Paşalar ve Beyler Kenti Diyarbakır”, “Tarihi Eserleriyle Diyarbakır” bölümleri yer alıyor.

Hititoloji Kongresi Bildirileri

Ağustos 2008’de Çorum’da gerçekleştirilen Hititoloji Kongresi’nin bildirileri bir kitapta toplandı. Çorum Valiliği tarafından, VII. Uluslararası Hititoloji Kongresi Bildirileri adıyla yayınlanan, Aygül Süel’in hazırladığı kitap iki ciltten oluşuyor. Bildirilerde yerli ve yabancı uzmanlar Hitit uygarlığını çeşitli açılardan inceliyor. “Gaziantep Yapısı Yapı Adak Çivileri”, “Yabancılaşmaya Karşı Hitit Hukuku”, “Hitit Müziği, Müzisyenler ve Çalgıları”, “Kayseri’de Hitit İmparatorluk Çağına Ait Yeni Arkeolojik Keşifler”, “Hitit Uygarlığı Yerleşim Alanlarının Belirlenmesinde Yeni Bir Yaklaşım: Çorum Örneği”, “Hitit Çağı Toprak-İnsan İlişkileri”, “Hattuşa Milli Parkı ve Dünya Mirası Alanının Korunmasında Bugünkü Durum, Sorunlar ve Gelecek” kitapta bulunan bildiriler arasında yer alıyor. Çorum Valisi Nurullah Çakır, kitabın önsözünde bildirilerin bu yayınla bir araya getirilmesinin önemini şöyle açıklıyor: “Alanında uzman onlarca bilim adamının uzun yıllar harcayarak ulaştıkları bilgiler ve bu bilgilerin harmanlandığı bilimsel etkinliklerle olgunlaşan veriler bizleri doğruya, daha doğruya götüren yolların işaretlerini veriyor… Çorum Valiliği olarak geçmiş uygarlıkların bıraktığı eserlerin ortaya çıkartılmasını, bunların ülkemizin ve tüm insanlığın hizmetine sunulmasını destekliyoruz. Anadolu’da yaşayan bizden önceki tüm uygarlıkların bıraktıklarına hiçbir önyargı taşımadan sahip çıkmanın ve değer vermenin bir medeniyet ölçüsü olduğuna inanıyoruz…”

Şenpazar ve Azdavay Yürüyüş Parkurları

Türkiye’deki yürüyüş parkurlarının sayısı her geçen gün artıyor, ayrıca parkurların ayrıntıları kitap haline getiriliyor. Konuyla ilgili son örnekler Şenpazar ve Azdavay’dan geldi. Kastamonu Valisi Erdoğan Bektaş’ın himayesinde, Şenpazar ve Azdavay kaymakamlıkları tarafından basılan kitaplarda yürüyüş severlerin işlerini kolaylaştıracak bilgiler var. Kitaplarda farklı zorluk derecelerindeki günübirlik ve uzun yürüyüş parkurlarının yanı sıra bisiklet parkurları anlatılıyor ve haritalar üzerinde gösteriliyor. Türkiye’nin en geniş dikey mağarası Dağlı Kuylucu, Poyracık Şelalesi ve kardelen çiçeği Şenpazar’ın doğal simgeleri. Batı Karadeniz havzasının önemli kentlerinden biri olan Azdavay’ın ise yüzde altmış dördü ormanlarla kaplı. Az rastlanan kaya fındığı ise ancak yüksek bölümler görülüyor. 

Sonsuz Mekânın Peşinde

Türkiye’nin mimarlık tarihinde önemli bir yeri olan Turgut Cansever’in, 1949 yılında hazırladığı doktora çalışması kitap olarak yayımlandı. Sonsuz Mekânın Peşinde adını taşıyan kitabın yayınevi Klasik, yayına hazırlayan kişi Faruk Deniz. Kitabın ilk bölümünde Cansever’in tezinin konusunun belirlenme sürecine, tezle ilgili yaptığı araştırma gezilerine ve raporlara yer veriliyor. Ardından ünlü mimarın, Selçuklu ve Osmanlı Sanatında Sütun Başlıkları adlı tezini fotoğraflar eşliğinde okuyoruz. Kitabın son bölümü ise Turgut Cansever’in eskiz defterine ayrılmış. Defterde Cansever’in tezi boyunca yaptığı, İstanbul yapılarının resimleri ve sütun başlıklarının çizimleri var.