TARİHİ KENTLER BİRLİĞİ YAYINLARI TÜRKİYE’DE KORUMACILIĞIN GELİŞİMİNİ BELGELİYOR

10.06.2009

“Tarihi Kentler Birliği Tarihi ve Kültürel Mirası Koruma Proje ve Uygulamalarını Özendirme 2008 Yarışması”na katılan proje ve uygulamaları derleyen sergi katalogu yayımlandı. TKB'nin yeni yayınları arasında, birliğin üç ayda bir yayımladığı Geçmişten Geleceğe Yerel Kimlik dergisinin 17. sayısı ile birliğin kuruluşundan bu yana gerçekleştirdiği etkinlikleri ve kilit olayları belgeleyen bir broşür de yer alıyor.

2000 yılında 54 tarihi kentin yerel yönetimi tarafından kurulan Tarihi Kentler Birliği, bugün 254'e ulaşan üyesiyle, ülkemizin doğal, tarihsel ve kültürel mirasını korumak ve yaşatmak amacıyla çalışmalar yapıyor. Birliğin sekretaryasını yürüten ÇEKÜL Vakfı, on yıla yaklaşan bir süreçte TKB üyeleri için korumacılık ilkeleri ve yöntemlerini içeren yılda 4 eğitim semineri düzenliyor, üç ayda bir yayımlanan Geçmişten Geleceğe Yerel Kimlik dergisi ile birlikte çeşitli yayınlar hazırlıyor.

2008 TKB Koruma Ödülleri Yarışma Katalogu
2008 Tarihi Kentler Birliği Tarihi ve Kültürel Mirası Koruma Proje ve Uygulamalarını Özendirme Yarışması Katalogu, Metin Sözen Koruma Büyük Ödülü”nü kazanan İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin desteğiyle yayımlandı. 143 sayfadan oluşan, tasarımı Nadir Mutluer tarafından gerçekleştirilen ve Beyazsayfa Matbaacılık tarafından basılan kitapta, 26 belediyenin yarışmaya katılan 43 projesi çok sayıda görsel eşliğinde tanıtılıyor. Büyük ödülü kazanan İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin iki projesinin yanı sıra, Proje Ödüllerini kazanan Altındağ, Kozan, Konak, Odunpazarı ve Tokat, Uygulama Ödülleri'ni kazanan Antalya Büyükşehir, Selçuklu, Çanakkale, Kuşadası ve Ödemiş, Süreklilik Ödülleri'ne uygun görülen Gaziantep Büyükşehir, Osmangazi ve Tarsus belediyelerinin çalışmaları ile birlikte, teşekkür belgesi alan Alanya, Bergama, Eyüp, Fatih, Giresun, İnebolu, İstanbul Büyükşehir, Karşıyaka, Kütahya, Polatlı, Talas, Yıldırım Belediyeleri'nin çalışmaları yer alıyor.

2001 yılında ilk kez hayata geçirilen Yarışma, her yıl bir öncekinden daha ileride, daha nitelikli, sürekli ve istikrarlı bir başarı çizgisi izlemiş, artık özendirici olmanın çok ötesinde, gün geçtikçe artan bir ivmeyle kurumsallaşan bir mükemmele ulaşma yarışına dönüşmüş bulunmaktadır.

2008 yılında 43 çalışmayla yarışmaya katılan 26 belediyeden 3'ünün tarihi kent merkezini bir bütün olarak ele alan çalışmaları, kültürel mirasın korunması ve yaşatılmasında bütüncül bir yaklaşımın artık benimsendiğini göstermektedir. Ayrıca 7 belediyenin ikişer, 2 belediyenin üçer, 2 belediyenin de dörder proje ve uygulamayla yarışmaya katıldığı, çalışmalardan 31'inin tamamlanmış ya da tamamlanmak üzere olan uygulamalar olduğu görülmektedir. Çalışmaların birçoğu kapsamlı ve derinlemesine araştırmalara dayanmakta, belediyelerin artık koruma çalışmalarını yerel halkla paylaşarak yürütmeye özen gösterdiği gözlemlenmektedir. Uygulamaların büyük çoğunluğunda, restore edilen kültür varlıklarının halkın sosyal, kültürel ve sanatsal ihtiyaçlarına yönelik kamusal merkezler olarak işlevlendirildiği dikkat çekmektedir. Projelerde üniversiteler, yerel uzmanlar, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapılmaktadır. Tüm bu girişimler, tarihi ve kültürel değerlerimizin korunması ve yaşatılmasına yönelik değerli çalışmalar olmanın yanı sıra, toplumsal yarar gözeten, uzmanlığa saygıyı ifade eden, paylaşımcılığı ve demokrasi kültürünü yansıtan örnekler olarak da ülkemizin geleceğine olan güven ve umudu güçlendirmektedir. 

Geçmişten Geleceğe Yerel Kimlik
Yılda dört kez yayımlanan ve ÇEKÜL Vakfı ekibi tarafından yayına hazırlanan Geçmişten Geleceğe Yerel Kimlik dergisi, yılda dört seminer ve iki buluşmayla TKB üyelerini bir araya getiren ve her defasında yeni bir gündemle tanıştıran etkinliklerin çıktılarını koruma camiasıyla paylaşmayı ve belgelemeyi amaçlamaktadır. Dergi aynı zamanda TKB üyesi kentlerde yapılan örnek çalışmaların, uzman kalemlerden makalelerin ve yurdun her köşesinden koruma gönüllülerinin görüşlerinin yer aldığı bir platform oluşturmaktadır.   

Geçmişten Geleceğe Yerel Kimlik dergisinin 17. sayısında, 2008 yılının Aralık ayında yapılan ve dört ölçekte yerleşim birimindeki örnek koruma çalışmalarının değerlendirildiği Kayseri Semineri, ÇEKÜL Vakfı İletişim Sorumlusu Şirin Sıngın Yılmaz'ın kaleminden anlatılıyor.  Seminer konusunun ayrıntılı bir incelemesini hazırlayan ÇEKÜL Vakfı Örgütlenme Koordinatörü Yonca Moralı'nın yazısı, kentlerinde koruma çalışmalarına öncelikli yer veren belediyeler için bir kılavuz niteliğinde. ÇEKÜL Vakfı TKB Sorumlusu Esra Turhan, TKB'nin 2003 yılından bu yana üyelerinin koruma projelerini desteklemek amacıyla uyguladığı “200 Ortak 200 Eser” programını analiz ediyor. ÇEKÜL Vakfı gönüllüleri Mehmet Ata ve Avniye Tansuğ da, Tarihi Kentler Birliği'nin iletişim tarihini renkli bir anlatımla belgeliyor.   

Dergide ayrıca dört ilginç inceleme yer alıyor: Bunlardan biri, Konya Büyükşehir Belediyesi'nin görkemli Selçuklu başkentlerinden Konya'nın zengin kültür mirasını, bütüncül bir anlayışla ve kamu-yerel-sivil-özel birlikteliğiyle ayağa kaldırmaya yönelik çalışmalarını içeriyor. Erzincan Valisi Abdülkadir Demir'in Gaziantep İl Özel İdare Genel Sekreteri olarak görev yaptığı dönemde, kültürler kavşağı Aşağı Fırat Havzasını gözde bir turizm destinasyonuna dönüştürmek amacıyla hazırladığı çalışma ve bölgenin özellikleri Nilüfer Oktay tarafından tanıtılıyor. Yük. Mimar Meral Oğuz ve arkadaşlarının Muğla'da Cumhuriyet mimarlığı örnekleriyle ilgili incelemesi de dikkat çekici bir yazı. Son olarak, Edirne Belediyesi Meclis üyesi Namık Kemal Döleneken, Kırkpınar Yağlı Güreşleriyle Edirne Belediyesi'ne, Avrupa Birliği'nin Avrupalı Seçkin Destinasyonlar (EDEN) projesinin 2008 yılı yarışmasında ödül kazandıran geleneksel yaşam kültürünü anlatıyor.

2000'den Bugüne Yeni bir Yıl, Yeni bir Kurum Tarihi Kentler Birliği Broşürü
Broşür; 1999 yılında Avrupa Konseyi'nin “Avrupa: Bir Ortak Miras” kampanyasının ardından Bursa Büyükşehir Belediyesi bünyesinde başlatılan kuruluş çalışmalarından bugüne, Tarihi Kentler Birliği'nin serüvenini kronolojik bir sunumla gözler önüne seriyor. On yıla yaklaşan gelişim sürecinde önemli kavşakları vurgulayan kilit olaylar, gerçekleştirilen buluşma ve seminerlerde gündeme getirilen konu başlıkları, yayınlar, yarışmalar ve ödüllerle, TKB'nin geçirdiği evrim anlatılıyor. Ülkemizin zengin doğal, tarihsel ve kültürel varlıklarını korumak amacıyla yerel yönetimleri bir çatı altında örgütleyerek tarihi bir misyon üstlenen Tarihi Kentler Birliği'nin kurumsallaşma tarihini belgeleyen broşür, aynı zamanda Türkiye'de korumacılığın tarihinin de bir izdüşümünü oluşturuyor. TKB Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. Metin Sözen'in bir sunuş yazısının da yer aldığı broşürde, TKB'nin kısa bir tarihçesiyle birlikte amaç ve ilkeleri ile uygulama araçları da tanıtılıyor.   

>> Haziran ayında Bilgi-Belge Merkezi'ne ulaşan yayınlara ulaşmak için lütfen tıklayınız