Metin Sözen, Sanat Tarihi Yıllığı’nda anıldı
İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Yıllığı, ÇEKÜL Vakfı Kurucusu Prof. Dr. Metin Sözen’i, vefatının birinci yılında Prof. Dr. Ara Altun’un kaleme aldığı nekroloji ile andı. Yazıda Sözen’in eğitimi, akademik çalışmaları ve Türkiye’de kültürel mirasın korunmasına yaptığı katkılar anlatılıyor.
1 Ağustos 2025’te aramızdan ayrılan Prof. Dr. Metin Sözen, öncüsü olduğu İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Yıllığı’nda yayımlanan bir yazıyla anıldı. Derginin 35’inci sayısındaki “Prof. Dr. Metin Sözen (1936-2025)” başlıklı nekrolojiyi, İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ara Altun kaleme aldı.
Altun, yazısında Sözen’in 1955 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Kürsüsü’nde başladığı eğitimini ve akademik yaşamının ilk yıllarını anlatıyor. Metin Sözen’in Mazhar Şevket İpşiroğlu, Kurt Erdmann, Oktay Aslanapa ve Semavi Eyice’nin de aralarında bulunduğu önemli bilim insanlarından ders aldığı; araştırma gezileri ile Diyarbakır, Keykubadiye ve İznik’teki kazılara katıldığı belirtiliyor.
Yazıda, Metin Sözen’in sanat tarihi alanının kurumsal hafızasına verdiği önem de öne çıkıyor. Onun çabalarıyla hazırlanan “Sanat Tarihi Kürsü ve Enstitüsü’nün Öğretim ve Araştırma Faaliyetleri 1943-1963” adlı çalışma, bölümün ilk yirmi yılındaki eğitim, kazı, araştırma ve yayın faaliyetlerini kayıt altına aldı. Bu kitap, daha sonra yayımlanmaya başlayan “Sanat Tarihi Yıllığı”nın da öncüsü oldu.
Akademik bilgiyi koruma çalışmalarına taşıdı
Ara Altun, yazısında Metin Sözen’in çalışmalarının üniversiteyle sınırlı kalmadığını belirtiyor. Metin Sözen’in, Anadolu kentlerindeki kültürel mirasın korunmasına ilişkin düşüncelerini, kuruluşunda yer aldığı ve uzun yıllar başkanlığını yürüttüğü ÇEKÜL Vakfı ile Tarihi Kentler Birliği çatısı altında hayata geçirdiğini anlatıyor.
Altun’un aktardığına göre kent müzelerinin kurulması, tarihi yapıların onarılması ve yeniden kullanılması, koruma bilincinin yaygınlaştırılması Metin Sözen’in üzerinde durduğu başlıca konular arasında yer aldı. Bu çalışmalarda Kültür Bakanlığı ve belediyelerle kurulan işbirlikleri de önemli bir yer tuttu.
Yazıda Metin Sözen’in 1984-2009 yılları arasında TBMM Kültür Sanat Danışmanlığı ve Bilim Kurulu’nda görev aldığı bilgisine de yer veriliyor. Ayrıca Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun ilk başkanlığını üstlendiği belirtiliyor.
Ara Altun, Metin Sözen’in koruma bilincinin gelişmesine yönelik çalışmaları ve danışmanlıkları nedeniyle ulusal ve uluslararası ödüllere değer görüldüğünü de hatırlatıyor. Tarihi Kentler Birliği’nin 2003 yılında onun adına “Metin Sözen Koruma Büyük Ödülü”nü oluşturması, bu alanda bıraktığı etkinin önemli göstergelerinden biri olarak aktarılıyor.
Yazıda, Metin Sözen’in bilimsel birikimini kitapları aracılığıyla da paylaştığı vurgulanıyor. “Anadolu Medreseleri”, “Diyarbakır’da Türk Mimarisi” ve radyo programı metinlerinden oluşan “Anadolu Kentleri”, bu yayınlar arasında sayılıyor. Altun, 2021 yılında ÇEKÜL Yayınları’ndan çıkan “Yaşamı Paylaşmak” kitabını ise Metin Sözen’in uzun çalışma yaşamını ve kişisel tanıklıklarını bir araya getiren önemli bir kaynak olarak değerlendiriyor.
