KIRMIZI TOPRAĞIN KENTİ AVANOS KÜLTÜR ELÇİLERİNE KAVUŞTU

07.04.2009

ETİ ÇEKÜL Kültür Elçileri projesinin yeni durağı kırmızı toprağın kenti Avanos oldu. 24 Kültür Elçisi, Avanos’un kültürel mirasını korumak için şimdiden çalışmalara başladı.

İki yıldır ETİ’nin kurumsal desteğiyle devam eden ÇEKÜL Vakfı Kültürel Miras Eğitim programını başarıyla bitiren Kültür Elçileri’nin sayısı artmaya devam ediyor. 2–5 Nisan tarihlerinde Avanos Belediye Başkanlığı’nın ev sahipliğinde İŞ-GEM binası toplantı salonunda yapılan eğitim, Ahmet Ergün, Alaettin, Bahçelievler 100.Yıl, Cumhuriyet, Mehmet Akif Ersoy ve Nazife-Mustafa Ergün İlköğretim Okulu 6. sınıf öğrencilerinden seçilen 12 kız, 12 erkek toplam 24 öğrencinin katılımıyla yapıldı.

Kapadokya’nın önemi vurgulandı

UNESCO’nun Dünya Miras Listesi’nde kültürel ve doğal sit alanı olarak yer alan Kapadokya bölgesinin önemi, ÇEKÜL Vakfı Nevşehir Temsilcisi Mevlüt Coşkun tarafından Kültür Elçileri’ne anlatıldı: “Pers dilinde Katpatuk - Güzel Atlar Ülkesi anlamına gelen Kapadokya, 60 milyon yıl önce Erciyes, Hasandağı ve Güllüdağ’ın püskürttüğü lav ve küllerin oluşturduğu yumuşak tabakaların milyonlarca yıl boyunca yağmur ve rüzgar tarafından aşındırılmasıyla ortaya çıkmıştır.” Bölgede yapılan koruma çalışmalarını da aktaran Mevlüt Coşkun, Avanos yakınındaki Zelve ve Göreme peri bacalarında Hititlere kadar uzanan insan yerleşimi hakkında da bilgiler verdi.

13. yy. Hıristiyanların önemli yerleşim ve dini merkezlerinden biri olan Zelve Ören Yeri’ne yapılan inceleme gezisine katılan Kültür Elçileri, Mevlüt Coşkun’un rehberliğinde detaylı bilgiler aldı. İbadethaneler, güvercinlikler ve kayalara oyulan yaşam alanlarını birçok Kültür Elçisi ilk defa gördü. Aralarından birkaç tanesi Zelve’ye daha önce geldiğini ama bilgi sahibi olmadığını söyledi. Kültür Elçileri, Zelve Ören Yeri’nde eskiz çalışması yaparak, gördüklerini pekiştirdi.

Avanos ve çevresi hakkındaki arkeolojik bilgileriyse Nevşehir Müze Müdürü Halis Yenipınar verdi. Önce arkeoloji hakkında genel açıklamalar yapan Yenipınar, Kültür Elçileri’nin daha önce gitmediği kapalı müzelerde, buluntuların nasıl korunduğu hakkında fotoğraflar eşliğinde bilgi verdi. Ardından Göreme Açık Hava Müzesi’ne inceleme gezisi yapıldı. Kültür Elçileri, kayaların içine yapılmış kiliselerdeki fresklerin hikâyelerini dikkatle dinledi.

Sivil mimari örnekleri incelendi

Avanos’un mimari özellikleriyse Mimar Ülkünur Demir tarafından anlatıldı. Restore edilen 1902 yapımı Dr. Hacı Nuri Bey Konağı, Selçuklu eseri olan 1202 yapımı Alaaddin Cami ve eski Avanos evlerinin olduğu Sanatçılar mahallesine gidildi. Taş işçiliğinin ön planda olduğu Avanos evlerindeki kapı motiflerini yakından inceleyen Kültür Elçileri, ahşaptan yapılan tavan süsleri hakkında da bilgiler alarak kent haritası hazırladı.

Geleneksel çömlekçilik yok olmak üzere

Kızılırmak nehrinin içinden geçtiği Avanos, kırmızı toprak yapısıyla ülkedeki önemli bir seramik merkezi olma özelliğini taşıyor. Nevşehir’den Avanos’a gelirken değişen toprağın rengi, çömlek diyarı kente yaklaştığınızın habercisi. Ekonomik şartlardan dolayı geleneksel çömlek atölyelerinin sayısının azalması, kentin en önemli geleneksel yaşam kültürünün kaybolması anlamına geliyor. Avanos halıları gibi çömlekçiliğin de bitme noktasına gelmesi, çömlek ustalarının daha turistlik formlarda üretim yapmasına neden oluyor. Bazı ustalar ise atölyelerini ayakta tutmak, çamurun, seramiğin ve tornanın varlığını devam ettirmek için sanatsal çalışmalar yapıyor.

Avanos’un, çömlekçilik başta olmak üzere geleneksel yaşam kültürünü yansıtan öğeleri hakkında da bilgiler alan Kültür Elçileri, üzüm yetiştiriciliği, bağ bozumu, kent kurusu ve yöresel yemekler hakkında araştırmalar yaparak arkadaşlarıyla paylaştı.

Kültür Elçileri, İkizler Seramik Atölyesi’ne giderek toprağın toplanması ve çamur haline getirilmesinden başlayarak, çamurun çömlek olma öyküsünü dinledi. Uygulamalı olarak tornada çömleğin nasıl şekillendiğini izledi. Kültür Elçisi Elif ve Bayram, çamuru şekillendirmek için denemeler yaptı. İlk defa çamurla birleşen elleriyle çömlek yapmaya çalıştı.

Kültür Elçileri Belediye’den geri dönüşüm kutusu istedi

Eğitim süresinde çevre bilinci konusunda da duyarlılık kazanan Kültür Elçileri, Avanos Belediye Başkanı Mustafa Körükçü’den okulları için geri dönüşüm kutusu istedi. Son gün yapılan sertifika törenine katılan davetliler, önce Kültür Elçileri’nin hazırladığı kültür, doğal yaşam ve arkeoloji konulu skeçleri izledi. Özellikle velilerin oldukça beğenisini kazanan skeçlerin ardından sertifika töreni yapıldı.

Kültür Elçileri’nden Berfin, Belediye Başkanı Mustafa Körükçü’den, okulları için geri dönüşüm kutusu istediklerini söyleyerek, bu kutuların kullanma kılavuzlarını ise Kültür Elçileri’nin hazırlamak istediğini belirtti. Sertifika törenine ayrıca İlçe Milli Eğitim Müdürü İhsan Yılmaz da katıldı. Kültür Elçileri yereldeki gönüllü öğretmenlerinin de desteğiyle belediye tarafından temin edilecek toplantı salonunda çalışmalarına devam edecek.

Setifika töreninin ardından Kültür Elçileri'nin eğitim süresince yaptığı el emeği ürünler sergilendi.